Anayasaların, yeni hazırlanmalarından
sonra veya önemli değişikliklerde referandumla halkın oyuna
başvurulur. Türkiye'de, Fransa'da ve İsviçre'de yeni
anayasaların kabulü bu şekilde olmuştur. Buna Anayasa
Referandumu denir.
Türkiye'de ilk defa referanduma, 1960
Anayasasının kabulü sırasında başvurulmuştur. Katılan
seçmenlerin % 62'si evet, % 38'i hayır şeklinde oy
kullanarak; Kurucu Meclis'in hazırladığı Anayasayı kabul
etmiş oldu. 1982 yılındaki, Danışma Meclisi tarafından
hazırlanan Anayasanın referandumunda ise, kabul oyları %
91'i geçti. Red ise % 9 idi. Yeni anayasa ittifaka yakın bir
çoğunlukla kabul edilmiş ve seçmenlerin tasvibini almıştır.
12 Eylül 2010 tarihinde yapılan referandumda Anayasanın 25
maddesinde değişiklik yapan kanun % 73.71 katılım oranı ile
%57.88 evet , % 42.12
hayır oyları ile kabul edilmiştir.
Kanunların halkın referandumuna sunulması
usulü
ABD ve
İsviçre'de temel bir prensip olarak kabul edilmiştir.
Bugüne kadar referanduma sunulmuş dünya anayasaları içinde
sadece 1946 Fransız Anayasası halk tarafından birinci
oylamada reddedilmiştir. Bu anayasa ikinci referandumda
kabul edilmiştir.
