ÖZEL BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR TESİSLERİNİN AÇILMASINA DAİR

                                                                                                                                                    *Yener YÜKSEL

 

         Bilindiği üzere Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu (UNESCO) 2005 yılını -Uluslararası Spor ve Beden Eğitimi Yılı- olarak ilan etmiştir.


         Spor insanlık tarihi ile birlikte süregelen bir geçmişe sahip olup toplumsal yaşantımızın oldukça önemli bir olgusudur. İnsanlığın varoluşundan bu yana, sporun gelişimi insanoğlunun gelişimine paralel bir çizgi izlemektedir. Güçlü olmak ve başkalarını yenmek amacıyla benimsenen spor giderek moral değerler kazanarak, uluslar arası etkinliklerin düzenlendiği noktaya ulaşmıştır. Halihazırda ise spor, yoğun kentleşme, serbest zaman artışı gibi temel toplumsal değişmelere bağlı yeni boyutlar kazanmıştır.Hareket ve heyecan temellerine dayanan sporun bir eğitim işi olduğu ve en iyi eğitimin erken yaşlarda başlaması gerektiğinden hareketle sporla gençliğin iç içe olduğu söylenebilir.Günümüzde spor, fertlerin bedenen, ruhen ve fikren gelişmeleri ile bu üç sahadaki gelişmenin koordinasyon yeteneğini kazandırmayı amaçlayan bir bilim alanı haline gelmiştir. Çünkü bu gelişme, bilimsel metot uygulamakla mümkün olabilir. Böyle yapılmadığı taktirde spor boş zamanları doldurmak için yapılan bir uğraş olmaktan öteye gidemeyecektir.


           Bilimsel uygulamaya baktığımızda sporun ikiye ayrıldığını görmekteyiz;


           1. Zirve sporu veya yarışma sporu (profesyonellik bu kısımdadır) 2. Toplum ve kitle sporudur. Avrupa nın en genç nüfusuna sahip ülkemizde çocuklarımızı ve gençlerimizi sporun içine çekebilmenin nesillerin sağlıklı yetişmeleri açısından önemi ortadadır. Bugün Ülkemizde yaklaşık =11000= civarında spor tesisi bulunduğu anlaşılmaktadır. Ülkemizde 12-24 yaş grubunun toplam nüfusumuz içindeki oranı %30 lara ulaşmıştır. Gelişmiş tüm ülkeler genel nüfusları içinde azalan gençlik oranını yükseltmek amacıyla çalışmalar yaparken, ülke olarak bu büyük potansiyeli 2000 li yıllarda en güzel şekilde değerlendirmek, çocuklarımızın ve gençlerimizin bu günlerini en iyi şekilde değerlendirmelerini sağlamayı temel hedef olarak belirlemek zorundayız.


              Bu bağlamda özel beden eğitimi ve spor tesislerinin açılması , sermayenin bu sahayı da özel sektör anlayışı ve kalitesi içerisinde geliştirmesi çağdaş bir beklentidir. Bunun yanında kulüpler ve diğer kurumlarında spor tesislerine önem vermesi teşvik edilmelidir.


               Toplam Nüfusumuzun 2000 yılında yapılan sayıma göre 68 milyona yaklaştığı, ancak halihazırdaki nüfusunun 5 yıldaki artış da hesaba katıldığında 73 milyonu aştığı tahmin edilen Ülkemizde halen Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Türkiye Futbol Federasyonu, Milli Eğitim Bakanlığı toplam sporcu sayısının; 1.324.908-kişi olduğu anlaşılmaktadır.

 
                Türkiyenin uluslararası spor müsabakalarındaki başarısı istenilen düzeyde olmadığı gibi sağlık için spor yapanların sayısının ve yaygınlığının da olması gerektiği kadar yüksek olmadığı maalesef bir gerçektir.


              Spor yapanların sayılarının artırılmasında özel beden eğitimi ve spor tesisleri talebinin artması, buna mukabil olarak ta bu tesislerin yaygınlaşmasının teşvik edilmesinin oldukça önemli olduğunu düşünüyorum.


               Çünkü bu aynı zamanda spor yapma heves ve gayretinin özel kişilere mal olması ve geniş halk yığınlarınca benimsenmesi anlamına da gelmektedir. Aynı zamanda sportif faaliyetlerin halkımız tarafından finanse edilmesi anlamına gelmektedir. Her halükarda yararı ortadadır.


              Ülkemizde son zamanlarda -Fitness Center- , Özel Spor Merkezleri, Halı Sahalar, Uzakdoğu Spor Salonları, Yüzme Havuzları, Body Salonları gibi özel beden eğitimi ve spor tesislerin yaygınlaştığını görmek sevindiricidir.

 

            TÜRKİYE DE ÖZEL BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR TESİSLERİ AÇMA YÖNTEMİ:

 

           Özel Beden Eğitimi ve Spor Tesisleri açılabilmesi için izlenmesi gereken yol ve işlemleri düzenleyen -Özel Beden Eğitimi ve Spor Tesisleri Yönetmeliği- Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak 15 Ekim 1999 tarihinde , aynı yönetmeliği değiştiren yönetmeliğin ise 01 Temmuz 2003 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdiği bilinmektedir.


            Bahse Konu Yönetmelik 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 ve 10 uncu maddelerine dayanılarak anılan idare tarafından çıkarılmıştır.
Bu Yönetmelikte geçen;


          Genel Müdürlük: Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünü,Daire Başkanlığı:Spor Eğitimi Dairesi Başkanlığını, İl Başkanlığı: İlin Valisini, Federasyonlar: Genel Müdürlük Spor Federasyonları Başkanlıklarını, İl Müdürlüğü,Gençlik ve Spor İlMüdürlüğünü,

        

        Tesis:Gerçek veya tüzel kişiler tarafından beden eğitimi ve sportif aktivitelerde bulunmak amacıyla açılan yerleri,


          Kişi:Tesiste spor faaliyetlerine katılacak olanları,Yeterlilik Belgesi: Tesiste ilgili spor dalında faaliyet yapılabilmesine dair federasyonca verilen belgeyi,
            İfade etmektedir.

 

            İZİNLER NASIL ALINMAKTADIR?

 

           Yönetmeliğin ifadelerine baktığımızda mahallin güvenlik teşkilatına Özel Beden Eğitimi ve Spor Tesisleri açılması için bir ara kademe olarak -izin belgesi- verme yetkisi tanındığı görülmektedir.


           Her ne kadar Yönetmeliğin tesis açmak için istenen belgeler başlığı altındaki 5. maddesinde;
-Tesis açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler; açılış izni alabilmek için tesisin açılacağı ilin gençlik ve spor il başkanlığına dilekçe ile başvururlar.


            Dilekçelerine gerçek kişiler 6 ncı, tüzel kişiler ise 7 nci maddede belirtilen belgeleri eklerler.-
           Demek suretiyle açılış izni verme yetkisinin Gençlik ve Spor İl Başkanlığında yani İl Valisinde olduğunu belirtmekte ise de;


            Gerçek kişilerden istenecek belgeler başlığı altındaki 6. maddesinde ;


            Tesisin adı ve adresi ile uygulanacak spor dallarını belirtir dilekçeye eklenecek belgeler sayılmakta, bunların içerisinde;


            ı) Belediyelerce verilecek işyeri açma izin belgesi, .......ve mahallin güvenlik teşkilatınca verilecek izin belgesi, ibaresinin bulunduğu,


            Maddenin son fıkrasında da;


            -Tesis açmak için başvuruda bulunan kişilerin; taksirli suçlar hariç olmak üzere, 2 yıldan fazla ağır hapis veya hapis veyahut Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlardan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı suçlarından dolayı hürriyeti bağlayıcı ceza almamış olması veya genel adap ve aile düzenine karşı işlenen suçlardan dolayı hükümlü bulunmaması şarttır.- Denildiği,
         Tüzel Kişilerden istenecek belgeler başlığı altındaki 7. maddesinde de;
           İstenecek belgeler arasında;


           e) Belediyelerce verilecek işyeri açma izin belgesi, ........ il emniyet müdürlüğünce verilecek izin belgesi, ibaresinin bulunduğu görülmektedir
          Maddenin devamında;
         -Tesis sorumlusu veya vekalet edecek olan tesis amirinin bu Yönetmeliğin 6 ncı son fıkrasında yazılı şartları haiz olması gerekir.- Denilmektedir.
           Açılış izninin verilmesine dair 11. maddesinde ; Gerçek ve tüzel kişilerin bu Yönetmeliğin 6 ve 7 nci maddelerinde belirtilen belgeleri il başkanlığına vermelerinden sonra tesisin hizmete açılması için komisyonca yerinde tetkik edilerek, 8 ve 9 ncu maddelerdeki şartları taşıyıp taşımadıklarına dair bir tutanak düzenlenir. Tesisin Yönetmelik hükümlerine uygun görülmesi halinde başvuru sahibinden alınan belgeler en az 4 dosya olarak hazırlanır. Yeterlilik belgesi düzenlendikten sonra il başkanlığının onayına sunulur. Açılacak tesisin özelliği ve ilin gelişmişlik düzeyi göz önüne alınarak; Genel Müdürlükçe tespit edilecek tescil ücreti tesis sahibinden tahsil edilir. Tahsil edilen tescil ücretinin % 50 si Federasyonlar Fonu Hesabına, % 50 side il müdürlüğü hesabına yatırılır.

           Birden fazla spor dalında faaliyette bulunmak için başvuran ve gerekli şartları yerine getirenler faaliyette bulunacağı her spor dalı için ilgili federasyonlardan ayrı ayrı yeterlilik belgesi alır ve her spor dalı için ayrı ücret öderler.

          Dosyalardan biri il emniyet müdürlüğüne, biri gençlik ve spor il başkanlığına, biri ilgili federasyona, birden fazla spor aktivitesinde bulunulan tesislerde ilgili federasyonlara, biride tesiste kalacak şekilde dağıtımı yapılır. İlçelerde açılacak tesislerde ilgili dosyalardan biri ilçe müdürlüğünde kalacak şekilde en az 5 nüsha olarak düzenlenir.- Denildiği,


           Açılış izni verecek komisyonun tespiti başlıklı 12. maddesinde ;
         -İl, ilçe, bucak, belde veya köylerde açılacak özel tesislerin açılış izni için il müdürünün teklifi ve il başkanlığının onayı ile en az beş kişilik komisyon kurulur. Bu komisyona il müdürü veya görevlendireceği bir şube müdürü başkanlık eder. Komisyonun diğer üyeleri arasında spor şube müdürü, tesisler şube müdürü, ildeki ilgili spor dalı federasyonu temsilcisi ve il sağlık müdürlüğünden bir kişinin bulunması zorunludur.- Denildiği,


          Çalışma izin belgesinin iptali ve tesisin kapatılması başlıklı 26. maddesinde;
       -Tesis, gençlik ve spor teşkilatlarınca ve emniyet teşkilatlarınca her an denetlenebilir. Bu Yönetmelik hükümlerine, ahlak ve adaba aykırı, ideolojik ve siyasi amaçlı faaliyetlerin yapıldığı tespit edildiğinde, güvenliği bozucu tutum ve davranışlar görüldüğünde çalışma izin belgesi iptal edilir.

          -Yapılacak denetimlerde görülen aksaklıkların verilen süre içerisinde düzeltilmemesi halinde; düzenlenen denetleme raporunun il başkanı tarafından onaylanması üzerine tesis bir hafta süreyle geçici olarak kapatılır. İkinci denetleme sonunda bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hususlar tespitedildiğinde tesis üç aya kadar kapatılır. Bir yıl içinde iki defa geçici kapatma cezası verilen tesiste üçüncü defa yapılacak olan denetlemede geçici kapatma cezası gerektirecek hususlar tespit edildiğinde tesisin çalışma izin belgesi iptal edilir.Bu şekilde kapatılan tesislerin işleticilerinin aynı amaçlı tesis açmalarına izin verilmez.- Denildiği görülmektedir.